Windlust verbeeld

Een feest was het. De kinderen die bijna twee jaar geleden met Marcel en mij een beeldentuin hebben gemaakt wisten nog wie ik was en wat ze toen gemaakt hadden, zelfs de kleintjes!
Ik was te gast op de Wegwijzer in Wolvega. In het kader van Kiekes (Cultuureducatie met Kwaliteit in de Stellingwerven) gaf ik in elke groep een teken- of schilderles over de molen.

Woensdag 11 november bezochten alle groepen molen Windlust, de graanmolen in Wolvega. Ik was mee, want ik wilde samen met hen ervaren hoe de molen er uitziet en hoe hij werkt. De molen draaide niet zo hard, er was weinig wind.

Groep 1-2: wind

De dag erna is het windstil en mistig. De molen staat stil, zie ik als ik erlangs kom. De kleuters wachten op me in de kring. Ze kunnen zelf wel wind voor de molen maken! We voelen de wind als we met zijn allen tegelijk heel hard blazen. We voelen nog meer wind als we zwaaien met onze handen.
posters wegwijzer molenKunnen we de wind misschien ook bewaren? Ze kijken me nieuwsgierig aan. We kunnen de wind schilderen. Ik schep een klodder witte vingerverf op een dik vel schilderpapier en doe er een klein stipje zwarte verf bij. Een jongetje komt naar me toe en veegt met z’n hele hand zachtjes van links naar rechts over het papier. Alle kinderen trekken een schort aan en krijgen een vel papier met witte en zwarte verf. Binnen enkele minuten zijn alle witte vellen grijs ‘gewaaid’. Wat beweegt er allemaal in de wind? Blaadjes, want het is herfst! Heel veel blaadjes. De takken van de bomen bewegen ook, en vliegers in de lucht. En de wieken van de molen natuurlijk. Kleur voor kleur voegen juf en ik verf toe. De kinderen schilderen met de vingertoppen wat er allemaal draait en fladdert en wappert. Stipjes, vlekken, herkenbare vormen als bomen en molens. Alles waait door elkaar en de kleuren mengen zich. Later gaan ze er nog in tekenen, als de verf droog is en ik weg ben.

Groep 3-4: ervaringen en verhalen

posters wegwijzer molen2We starten met een gesprek over de molen. De kinderen hebben gezien hoe graan met molenstenen tot meel wordt gemalen en hoe de zakken met het luiwerk naar boven worden gehesen. Ze hebben de grote houten raderen zien draaien en de hele houten constructie voelen trillen. Ze zijn ook buiten op de stelling geweest. Achter de ketting. Vóór de ketting zwiepten de wieken vervaarlijk laag langs het plankier. De molenaar vertelde dat er ooit een meisje achter een katje de stelling op rende en gegrepen werd door de draaiende wieken: ‘op slag dood’. De kinderen vragen met grote ogen of ik dat meisje soms ken. Het verhaal heeft veel indruk gemaakt. Het verbaast me daarom niet dat veel kinderen die gruwelijke gebeurtenis in hun tekeningen verwerken. Ze tekenen de molen met wattenstaafjes met verdunde oostindische inkt. Meestal in doorsnede, want ik vraag of ze kunnen weergeven wat er in de molen gebeurt. Wat doet de molenaar? Wat heb je gezien? Wat heeft hij verteld? De kinderen tekenen met overgave en zeer gedetailleerd. Als de grijze lijnen erop staan, kleuren ze de tekening in met hun eigen kleurpotloden. In het doosje ontdek ik een tip die door de kinderen gretig wordt opgepikt: door kruislings over elkaar te kleuren kun je mengen!

Groep 5-6: het raderwerk

posters wegwijzer molen3Op het digibord laat ik het eerste plaatje zien: een molen van Knex. Of ze dat herkennen! Lego kennen ze natuurlijk ook. Dat kleine propellertje, zorgt die voor de wind? Ik laat de belangrijkste uitvinding van de mensheid zien: het wiel. Een half vergane houten schijf uit de prehistorie. Hij is rond, ja, maar het belangrijkste zit in het midden: de as. Toen het wiel eenmaal was uitgevonden konden er ook tandwielen worden uitgevonden, zoals die enorme houten tandwielen in de molen, die ervoor zorgen dat wind in meel wordt omgezet. Leonardo da Vinci tekende ze al. De kinderen gaan tekenen met houtskool. Eerst oefenen ze staand cirkels en ellipsen tot de vorm soepel op het papier komt. Dan rechte lijnen met het krijtje plat op het papier. Ze maken schaduw met een wattenstaafje en witte plekken met kneedgum.
Daarna tekenen ze, op een mooi wit vel tekenpapier,  tandwielen en assen als onderdeel van een heel grote machine. Alle vellen papier moeten op elkaar aansluiten als een puzzel. Spontaan spreken ze met elkaar af dat één jongen het begin tekent: de deur van een tijdmachine. Eén meisje wil wel de wieken tekenen, voor de aandrijving.

Groep 7-8: schilderen met je oren.

Voor deze groep ontwikkelde ik een schilderdictee met Mondriaan’s Molen bij zonsondergang. De molen als baken in het landschap. Boodschapper in vroeger tijden. Een achtkante bovenkruier, identiek aan de bovenkant van molen Windlust, die in zijn vorige functie de Mijdrechtse polder bemaalde.posters wegwijzer molen4
Eerst analyseren we in stapjes het schilderij. De horizon, de kleuren van de lucht en de spiegeling in het water, de vorm van de molen en de plaats op het schilderij. Dan gaan we naar de hal, waar tafels klaar staan om aan te schilderen. Daar lees ik zin voor zin het dictee voor. Ik wijk al snel van mijn voorbereide dictee af om uitleg te geven, want het is hartstikke moeilijk om precies de goede kleur te mengen. Acrylverf op kleine plastic paletjes. ‘Is dit goed?’ Het stralende goudgeel wordt groenig door de blauwe verf die al in de haren van de kwast zit. Iedereen vindt dat- ie meer verf nodig heeft en een groter palet. Ik beperk de hoeveelheid met opzet, om te voorkomen dat de verf in een mum van tijd vuilbruin is gemengd.
Als het schilderdictee af is veranderen de kinderen hun schilderij totdat ze het echt mooi vinden. Een jongen maakt er een Vincent van Gogh van, drie meisjes willen de hele verdere dag wel doorgaan. Ik vind dat ze heel hard en goed hebben gewerkt. De kinderen willen zó wel vaker dictee! Een meisje schildert liever naar eigen idee. Dat snap ik wel. Ik vertel dat ik deze opdracht bedacht omdat kinderen van haar leeftijd altijd zo kritisch zijn, en zo is het makkelijker, heb je houvast.


Wethouder Frans Kloosterman kwam op bezoek. Blijken we elkaar te kennen: hij heeft onder leiding van Marcel in 2013 een schilderdictee gevolgd bij ons in het atelier!

Advertenties

Dat wil ik ook op mijn school!

8557210003_9c03bd0ef2_b

Presentatie beeldentuin CBS De Wegwijzer Wolvega

De afgelopen weken hebben de leerlingen van de school onder onze leiding gewerkt aan beelden voor een beeldentuin. Donderdagmiddag 14 maart was een prachtig moment voor de presentatie van de beelden in het parkje bij de school. In de zon was het ondanks een enkele verdwaalde sneeuwvlok heel aangenaam.

Tussen de middag togen wij gewapend met paaltjes, latten, een schroefmachine en een hamer naar de beoogde plaats. We maakten een frame om de plankjes van de kleuters op vast te zetten en sloegen paaltjes in de grond om de plekken voor de beelden van de oudere kinderen te markeren.

Behoedzaam stapten we tussen de hondendrollen in het gras door. Het waren er wel erg veel. Dat kon toch eigenlijk niet. Met hulp van drie stoere jongens uit de bovenbouw hebben we het terrein zo goed mogelijk gereinigd.

Beeldentuin De WegwijzerBeeldentuin De Wegwijzer

Daarna mochten zij alle bovenbouwbeelden op z’n plaats zetten.

Beeldentuin De WegwijzerBeeldentuin De Wegwijzer

In groepjes van vier volgden de kleuters onder leiding van juf Danique. Voorzichtig legden ze hun plankje op het frame, waar Marcel het vastschroefde.

Beeldentuin De Wegwijzer

Beeldentuin De Wegwijzer

Voor groep 3 en 4 was een strakke regie nodig: elk beeld moest eerst aan het 50 meter lange touw worden bevestigd, waarna de kinderen in een lange rij een voor een hun eigen beeld te water lieten.

8558298182_0df1d9ec04_b

De beeldentuin was een succes. Het grote plakbandbeeld van groep 5-6 stal de show, de piepschuim beelden spiegelden prachtig in het water, de plankjes van de kleuters zagen er lekker eigenzinnig uit en de torens van de bovenbouw vormden samen met zon en schaduw een mooi organisch lijnenspel. Enthousiaste kinderen begeleidden hun ouders, die veel belangstelling toonden. Her en der werden foto’s gemaakt van kinderen met glimmende wangen bij hun kunstwerken. De plaatselijke pers kwam kijken.

Het mooiste moment was bijna aan het eind van de middag, toen een klein meisje, dat op een andere school zat, van haar fiets sprong om te kijken. Ze zei: ‘hebben de kinderen dat gemaakt? Wat mooi! Dat wil ik ook op mijn school!’

Sterke beelden

Op CBS de Wegwijzer in Wolvega hebben alle kinderen de afgelopen weken gewerkt aan beelden voor een beeldentuin in het parkje bij de school. Ze moeten dus tegen regen en wind kunnen en sterk zijn. In de eerste projectweek werkten ze anderhalf uur aan hun object, in de tweede week een uur. De kinderen uit groep 5 en 6 hebben tussendoor ook nog aan hun beeld gewerkt. Op donderdagmiddag 14 maart 2013 staan alle beelden in het park of op het plein.

Kunst voor vogels

poster wegwijzer groep 1-2De kleuters bekeken eerst foto’s van sculpturen voor vogels (onder andere van Joseph Papendick en Stefan Gross) en bedachten wat vogels leuk vinden: lekker eten, drinken, badderen, spelen voor de kleine vogeltjes, en natuurlijk moeten ze ook ergens wonen.
Het is nog winter en de kinderen waren al eerder bezig geweest met vogelvoer en vogelhuisjes, je kon merken dat ze er veel van wisten. Ze maakten ieder eerst een tekening op een plankje. Dat bouwden ze daarna op met dingen die ze buiten gevonden hadden en bakjes, stokjes, dopjes en dergelijke, tot een fijn plekje voor vogels. Het was best lastig om zelf uit te vinden hoe je dingen aan elkaar kunt maken of rechtop kan zetten, zodat het niet omvalt. Als ze er zelf niet uitkwamen, gingen juf Tineke, de stagiaire of ik met het kind op onderzoek uit en soms moest er een volwassen hand aan te pas komen. Eén heel precies jongetje, Ali, vroeg specifiek naar Marcel, want hij vond dat alleen Marcel hem goed kon helpen om zijn boom vast te maken.

Drijven is de kunst

poster wegwijzer groep 3-4De kinderen van groep 3 en 4 hebben drijvende kunstwerken (Marta Pan) en kunstwerken gemaakt van piepschuim (Henry MooreTobias PutrihJohn Powers) bekeken op het digibord. Zij hebben piepschuim dozen in stukken gezaagd en geplakt tot samengestelde vormen. De kinderen maakten objecten die als bedeltjes aan een touw worden verbonden. Zo kunnen ze veilig te water worden gelaten, als de sloot tenminste niet bevroren is.
De kinderen uit groep drie waren na de eerste keer werken al bijna klaar. De vierdegroepers stelden zichzelf hogere eisen: meisjes zaagden heel precies harten en vierkanten uit, jongens hielden goed rekening met de onder- en bovenkant en het drijfvermogen. Om het helemaal af te maken konden ze op hun beelden tekenen met viltstift.
Juf Vroukje had er erg veel werk aan om de hele klas weer ‘sneeuwvrij’ te maken.

De Marslander

poster wegwijzer groep 5-6Groep 5 en 6 had tassen vol materiaal gered van de vuilnisbak: doosjes, petflessen, buizen, latten, zelfs een ruitenwisser en een computerscherm. Al dat moois hebben ze met behulp van zo’n vijftig rollen bruin dozenplakband verwerkt tot een fantastisch geheel. De eerste keer hebben de kinderen, nadat ze op het internet eerst beelden van Marcel en foto’s van het Atomium hadden bekeken, allerlei afval ingetapet tot een eigen object. De tweede keer hebben ze met de hele groep samengewerkt om alles stevig aan elkaar te verbinden. De zwaarste dingen onderaan, de lichtere boven. Een meisje was al vanaf het begin planmatig bezig met een figuurtje dat op de top moest komen. Twee jongens konden niet stoppen en bleven, samen met meester Mans, doorgaan na schooltijd. Je zou bijna denken dat plakband verslavend is!

Sterk en hoog

poster wegwijzer groep 7-8In groep 7 en 8 werd eerst de bouw van de Eiffeltoren en van de Geodetische Koepel geanalyseerd. De kinderen hadden al van juf Anneke geleerd dat een driehoek de sterkste verbinding is. De opdracht was: in groepjes van vijf, zo sterk mogelijk zo hoog mogelijk. Met een citaat van Buckminster Fuller als leidraad: ‘als ik aan een probleem werk, denk ik nooit aan schoonheid, maar als ik klaar ben en de oplossing is niet mooi, dan weet ik dat het fout is.’

Om te beginnen kregen ze touw, ijzerdraad, fietsband en plakband om verbindingen te maken tussen door henzelf meegebrachte latten, bamboestokken en buizen. Maar ai, wat is het moeilijk om die knopen strak genoeg aan te trekken! En ook is het moeilijk om niet te snel de hoogte in te gaan maar eerst genoeg aandacht te besteden aan de basis. Het driehoeksprincipe bleek in de uitvoering ook al lastig consequent toe te passen. Dat is ook best ingewikkeld als je met zijn vijven een beeld moet maken.

Na de eerste keer werken konden drie constructies nog niet goed op eigen pootjes staan. Eén was echt heel sterk en een andere bleef ook goed staan. De tweede keer hebben we de kinderen tie-wraps gegeven. Met een schroefmachine konden we cruciale verbindingen versterken. Uiteindelijk stonden er vijf hoge beelden stevig in de ruimte. En het bloed kruipt waar het niet gaan kan: ze moesten natuurlijk wèl versierd worden met vlaggetjes op de top en slingers van bierviltjes eromheen.

Donderdag 14 maart gaan we ze echt buiten neerzetten.