Zomertijd | Birgit Speulman

In juni begon de zomer. Het vakantiegevoel was er al, dankzij de tropische temperaturen zo nu en dan. Met rekenen en taal waren ze wel klaar. Nu was het tijd voor spelen en maken, de verbeelding aan de macht!

Lees verder: Zes zomerse beeldende cultuurlessen.

Advertenties

Oogst

‘Creatieve middag’, tweede les, thema Herfst, op CBS Eben Haezer in Ureterp, voor Ateliers Majeur.

De eerste les verliep behoorlijk stormachtig. Deze tweede keer was de ‘wind’ gaan liggen, buiten werkte het weer ook mee. Er scheen een prachtige nazomerzon na regen en nevel.

We begonnen met de kleurencirkel. De kinderen ontdekten dat je deze als een handleiding kon gebruiken om de kleuren te mengen die je wilt.

De schilderijen van de vorige les werden enthousiast bekeken. Het was ineens geen vraag meer waarom ik die had gefotografeerd! Daarna keken we naar afbeeldingen van schilderijen van Pissarro. De kinderen zagen dat je kleuren niet alleen kunt mengen op je palet, maar ook door gekleurde stipjes te schilderen. Ik benadrukte dat het geen voorbeelden waren, maar dat ik ze dit liet zien om op ideeën te komen.
Oogst-2e keer

Het thema was ‘oogst’. Verder heb ik ze vrij gelaten, dat vonden ze heel belangrijk. Ze vonden het toch best lastig om helemaal zelf iets te bedenken, dus ik heb in elke hoek een gesprekje gevoerd over wat oogst is, waar je aan kunt denken en hoe je het zou kunnen verbeelden. De mais-hakselaar was erg populair bij een groepje jongens. Er zijn bomen met vruchten en leeggeplukte bomen geschilderd, velden met oogstbare gewassen en een vrachtwagen met slachtklare varkentjes. Nog vaak beelden ze dingen af volgens schema’s: een boom is een smalle bruine rechthoek met een groene bol erboven, en in de hoek bovenaan schijnt een driekwart zonnetje. Door vragen te stellen daag ik ze uit beter te kijken hoe ze de zichtbare werkelijkheid kunnen weergeven. Ik zie dat ze al beter kunnen mengen, rustiger en zekerder zijn in de uitvoering van hun werk. Een mooie opbrengst en een fijne middag.

 

Storm op komst

Naamloos-3

‘Creatieve middag’, thema Herfst, op CBS Eben Haezer in Ureterp, voor Ateliers Majeur.

Op mijn zeventiende ontdekte ik, op schoolreis in de Tate Gallery in Londen, de kracht van de schilderijen van William Turner. Met dank aan mijn toenmalige lerares tekenen Andrea Meijer en gymleraar Ruud van der Loos. Vandaag heb ik de enige in Nederland aanwezige Turner gezien in museum de Fundatie in Zwolle.

Ik had afgelopen vrijdag juist een aantal afbeeldingen van schilderijen van William Turner laten zien aan de kinderen van groep 5 tm 8 op CBS Eben Haezer. Het eerste schilderij was, toevallig, dit doek. Een meisje riep wanhopig: ‘dat kan ik nóóit’, een jongen sprong op, liep op me toe, wees naar de afbeelding en op verontwaardigde toon zei hij: ‘dit is níks, dit is, eh…’, en terwijl hij, met zijn handen geheven, weer wegliep: ‘…lúcht, hélemaal niks…’

Lucht, ja, dat had hij heel goed gezien. Noem dat maar niks.

Ik wilde de leerlingen inspireren om stormluchten te schilderen, met als doel leren mengen. Dat vonden ze niet zo’n goed idee. Ik hield voet bij stuk: ‘dreigende wolken, en ik wil zien dat het waait’. ‘Mogen we dan helemaal niet schilderen wat we leuk vinden?’ ‘Jawel, onder de lucht mag je schilderen wat je maar wilt. Maar eerst de wolken.’ Sommige kinderen deelden hun papier in drie horizontale ruimtes: helemaal bovenaan de lucht, dan een leeg stuk en onderaan, op de rand van het papier, de rest. Ik probeerde ze ook het middenstuk te laten schilderen: ‘wat kun je hier maken?’ De opdracht bood de kinderen onbedoeld aanleiding tot het bedenken van symbolische taferelen. In de lucht tekenden ze tornado’s, bliksemschichten en wel zeven kinderen schilderden een door de bliksem geraakt hart. Heftig.